De vuurtoren brandt weer

Zaterdag 22 december, de avond valt. Ruim honderd belangstellenden en genodigden verzamelen zich op Vuurtoreneiland. Mensen warmen zich bij een vuurtje en drinken Glühwein. En dan, rond 18 uur, is er een mooi moment: Na jaren van  duisternis op het Buiten-IJ wordt het licht op de vuurtoren weer ontstoken!

Eind 2016 werd het licht gedoofd, tot verdriet van vele Durgerdammers en de uitbaters van het restaurant op het eiland. Volgens eigenaar Rijkswaterstaat had de vuurtoren geen functie meer sinds er verlichte boeien liggen in de vaargeul. Het vuurtorenlicht zou de scheepvaart zelfs in verwarring kunnen brengen.

Amsterdam heeft zelf geen vuurtoren, maar de toren op de Hoek van ’t IJ dankt zijn bestaan wel aan de hoofdstad. Nicolaas Witsen, eind zeventiende eeuw burgemeester van Amsterdam, had grote invloed binnen het College van Pilotage.

Dit College gaf opdracht voor de bouw van drie ‘Suyderseese Vuur Bakens’ bij De Ven, op Marken en bij Hoek van ’t IJ. In 1701 is voor de bouw van een vuurtoren een klein eilandje aangelegd. In 1702 was de vuurtoren bedrijfsklaar. Deze eerste toren was vierkante, opgetrokken uit baksteen en negentien meter hoog . Bovenin was een lantaarn met een olielamp geplaatst.

Vuurtorenwachter

Decennialang is de familie Engel, van vader op zoon werd het beroep doorgegeven, lichtwachter op Durgerdam geweest. En niet alleen op vuurtoreneiland Hoek van ’t IJ. Ook op eiland Pampus stond begin twintigste eeuw een kustlicht. En er waren lichten op de strekdam van het Buiten-IJ en nog een paar andere plaatsen. Met een sloep moest de vuurtorenwachter van het ene naar het andere licht. Een hele klus, zeker als het hard waaide. In 1951 is de woning op het eiland herbouwd op de fundamenten van haar voorgangster. De marmeren gedenksteen uit 1702 is opnieuw ingemetseld. Door de techniek veranderde het werk van de lichtwachter. Naast controle van de elektrische verlichting kwamen er taken bij: controle op de betonning, op illegale lozingen en assisteren bij zandwinning in het Markermeer en de Gouwzee. In september 2003 vertrok de laatste lichtwachter Engel. En met hem het vuurtorenlicht. Vanwege protesten uit de scheepvaart is het licht in 2005 opnieuw ontstoken. Maar in 2016 trok Rijkswaterstaat opnieuw de stekker uitzet monumentale licht.

 

Dit verhaal is mede gebaseerd op een artikel op Oneindig Noord-Holland